Czy stowarzyszenie może przyjmować środki od firm bez prowadzenia działalności gospodarczej?

Wielu organizatorów społecznych zadaje sobie to pytanie, gdy planuje współpracę z biznesem. Szczególnie gdy pojawia się pomysł: „w zamian za wsparcie finansowe pokażemy logo firmy na plakacie, stronie lub banerze wydarzenia”.

Z jednej strony – celem stowarzyszenia jest realizacja misji społecznej. Z drugiej – prawo podatkowe i rachunkowe wymaga jasnego rozdzielenia działalności statutowej od gospodarczej. Gdzie zatem przebiega granica?

W tym artykule podpowiadamy, kiedy świadczenie wzajemne (np. reklama sponsora) może zostać uznane za działalność gospodarczą, a także jak to poprawnie rozliczać i czego unikać.

Sponsoring vs. darowizna – co mówią przepisy?

Jeśli stowarzyszenie otrzymuje środki finansowe w zamian za konkretne świadczenie (np. umieszczenie logo firmy, wzmiankę promocyjną lub baner reklamowy) – mamy do czynienia z odpłatną usługą.

• Takie działanie:
  nosi cechy działalności gospodarczej (art. 3 pkt 9 Ordynacji podatkowej),
• podlega opodatkowaniu VAT (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT),
• wymaga prowadzenia odrębnej ewidencji księgowej i sprawozdawczej.

WAŻNE: Nawet jeśli stowarzyszenie nie jest wpisane do KRS jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, to w świetle przepisów podatkowych może być traktowane jak przedsiębiorca, jeśli odpłatnie wykonuje świadczenia na rzecz innych podmiotów.

Kiedy zaczyna się działalność gospodarcza?

W świetle przepisów, działalność gospodarcza to każda powtarzalna, zorganizowana działalność zarobkowa, nawet jeśli prowadzona okazjonalnie. W przypadku stowarzyszeń będą to np. sytuacje, gdy:

• Umowa sponsoringu jasno przewiduje świadczenie usług reklamowych,
• Środki finansowe trafiają na konto organizacji po wystawieniu faktury lub rachunku,
• Dochodzi do ekwiwalentności świadczeń (firma przekazuje środki, stowarzyszenie coś wykonuje w zamian).

W takich przypadkach przychód nie może być uznany za darowiznę i należy go zakwalifikować jako działalność gospodarczą.

Czy trzeba od razu rejestrować działalność i płacić VAT?

Nie zawsze. Jeśli wartość sprzedaży (czyli odpłatnych usług) nie przekroczy 200 000 zł rocznie, stowarzyszenie może korzystać ze zwolnienia z VAT (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT).

Ale uwaga – fakt, że nie trzeba płacić VAT, nie oznacza, że można traktować te przychody jako statutowe.

Alternatywa: darowizna bez świadczenia wzajemnego

Jeśli stowarzyszenie chce uniknąć ryzyka uznania działań za działalność gospodarczą, lepiej przyjmować środki jako darowizny – bez obietnicy świadczeń w zamian.

W takim modelu:

• Nie ma obowiązku rejestracji działalności gospodarczej,
• Nie występuje obowiązek podatkowy w zakresie VAT,
• Można promować partnera nie wprost – np. umieszczając formułę „wspiera nas firma X”.

Nie wolno jednak oferować firmie ekspozycji reklamowej w zamian za darowiznę – byłoby to świadczenie wzajemne i może zostać zakwestionowane przez urząd skarbowy.

Pamiętaj:

• Zadbaj o poprawne nazewnictwo umowy. Jeśli to umowa sponsoringu, konieczne może być rozszerzenie KRS i rozdzielna ewidencja księgowa. Jeśli darowizna – nie zobowiązuj się do żadnego świadczenia.
• Rozdzielaj przychody w księgowości. Prowadź osobne konta dla działalności statutowej i gospodarczej. To ważne przy sprawozdaniach i ewentualnych kontrolach.
• Korzystaj z pomocy doradcy. Nawet jedno zdarzenie może uruchomić obowiązki księgowe, podatkowe i rejestracyjne – warto skonsultować konkretną sytuację.

Co mówią interpretacje podatkowe?

Choć w przeszłości zdarzały się interpretacje korzystne dla organizacji (np. uznające ekspozycję logo za informację, a nie reklamę), dziś linia interpretacyjna fiskusa jest bardziej restrykcyjna.

Przykład: interpretacja indywidualna z 2022 r. wskazuje, że każde działanie promujące sponsora w zamian za środki finansowe może zostać uznane za usługę odpłatną.

Prowadzisz organizację pozarządową i nie wiesz, jak zaklasyfikować przychód?

Zapisz się na nasze szkolenie “ NGO w praktyce – od pomysłu po rozliczenia ” –  z zakresu zarządzania, rachunkowości i prawa podatkowego dla organizacji pozarządowych.
Dowiesz się:

• jak bezpiecznie współpracować z biznesem,
• jak prowadzić ewidencję darowizn i usług,
• jakie obowiązki mogą Cię dotyczyć, nawet jeśli nie jesteś „oficjalnie” przedsiębiorcą.

Sprawdź aktualne terminy: